Son yirmi yıldır, Birinci Dünya Savaşı ile ilgili tarih yazımında göz ardı edilemez bir değişim yaşandı. Bunda temsillerin incelenmesi üzerine kurulu bir kültürel tarih anlayışına sadık Péronne Okulu’nun etkisi büyüktür. Bugün Fransız akademik çevrelerinde, kamuoyunda, medyalarında ve okullarında 20. yüzyıl, Birinci Dünya Savaşı, totaliter rejimler ve Musevi katliamı gibi dönem ve olayların tarihleri ile ilgili hakim anlayış bu ekolünkidir. Okullarda Birinci Dünya Savaşı’nı işlemek üzere hızlıca bu anlayışın kabul edilişi, bu ekolün yadsınamaz başarısının bir göstergesi olsa da giderek birçok çalışma, bu yorumlamanın ne kadar dayanaksız ve bu yüzden de savunulmaz olduğunun altını çiziyor. Bu nedenle, hem bu anlayışın kendisini ve onun eğitim sisteminde neden kabul gördüğünü sorgulamaya, hem de savaştaki ya da büyük şiddete maruz kalmış toplumlara bakışımızda bu

Au lycée Pierre Loti d’Istanbul les élèves du niveau Lycée (seconde, première et terminale) ont la possibilité de choisir de suivre une option dans laquelle l’histoire géographie est enseignée en anglais : l’option section européenne, sanctionnée au baccalauréat et donnant la mention « section européenne » en cas de succès. La Première guerre mondiale est enseignée en Première, et c’est environ 70% des élèves de ce niveau qui ont choisi cet enseignement. Aussi la Première guerre mondiale est-elle traitée dans un contexte complémentaire de l’enseignement donné en français, elle est étudiée dans le contexte régional du Proche et du Moyen Orient, de la situation d’avant-guerre marquée par l’« Homme malade de l’Europe » aux années 20 et la naissance de la République de Turquie.

İstanbul Pierre Loti Lisesi’nin lise seviyesindeki öğrencileri, coğrafya ve tarih derslerini İngilizce olarak seçmeli şekilde görebiliyorlar. Üniversiteye girişi sağlayan bakalorya sınavına bu dalı seçerek girenler başarı sağladıklarında “Avrupa bölümü” isimli bölümden mezun olmuş sayılıyorlar. Birinci Dünya Savaşı, lise ikinci sınıfta okutuluyor ve okulumuzun bu seviyedeki öğrencilerinin %70’i sözünü ettiğimiz Avrupa bölümünü okumayı tercih etmiş bulunuyor. Biz de bu bölümde Birinci Dünya Savaşı’nı, Fransızca yapılan eğitimi tamamlayıcı şekilde bölgesel olarak ele alıyoruz. Yakın ve Orta Doğu bağlamında, ‘Avrupa’nın Hasta Adam’ deyimiyle kendini gösteren savaş öncesi durumdan 1920li senelere, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna varacak şekilde işliyoruz.

Dans le cadre de sa candidature à l’International Holocaust Remembrance Alliance, l’État turc a manifesté sa volonté d’inclure au sein du cursus scolaire du collège l’enseignement de la Shoah qui ne figure pas pour l’instant dans les programmes. En raison de son caractère universel et du fait qu’elle est devenue une référence en termes de violence de masse, l’enseignement de la Shoah est crucial. Étant en quelque sorte une manière de se confronter au passé, cet enseignement représente, depuis les années 1960 en Europe, un outil de combat contre l’intolérance, l’arbitraire et la violence. Dans cette présentation, il s’agira d’aborder les principaux objectifs de la formation, les difficultés éventuelles, spécifiques à la Turquie et la mise en place d’un programme

Türkiye Devleti International Holocaust Remembrance Alliance’a olan üye adaylığıyla hâlihazırda Türkiye’de okutulmayan Holokostu, müfredatına alma ve bunu orta öğretim ders programına ekleme isteğini göstermiş oldu. Holokostun öğretilmesi, etkisi gerçekleştiği bölgeleri aşmış olduğundan ve kitlesel şiddet konusunda uluslararası bir referans haline gelmesi bakımından son derece önemli. Bir geçmişle yüzleşme eğitimi olan Holokost eğitimi, 1960’lardan itibaren Avrupa’da hoşgörüsüzlük, dışlama ve şiddetle mücadelede bir araç oldu. Bu sunumda Holokost eğitiminin genel amaçları ve Türkiye söz konusu olduğunda bu eğitimin olası hedefleri ve karşılaşılabilecek zorluklar ve Türkiyedeki öğretmenlerle yapılan öğretmen eğitimi programından bahsedilecek. Öğretmen eğitiminde nasıl bir program izlendiği, eğitimcilerin nasıl eğitildiği, öğretmenlerin bu eğitimi nasıl karşıladıkları, bu eğitimin Türkiye’de eğitim ortamında geçmişle yüzleşme meselesinde nasıl yardımcı olabileceği, ders kitaplarındaki durum gibi konular üzerinde durulacak.

Il est peu original qu’une bataille en vienne à symboliser une guerre entière ; les exemples des batailles de la Somme et de Verdun, sur le front occidental, sont là pour le rappeler. Mais la bataille des Dardanelles, seule grande de victoire ottomane de la Grande guerre avec la bataille de Kut-el-Amara, fait aujourd’hui en Turquie l’objet d’un bombardement médiatique et d’une instrumentalisation politique, deux phénomènes qui vont bien au delà de la fièvre commémorative. Cette actualité de la bataille se retrouve dans la production livresque et cinématographique, comme dans les manuels scolaires. La focalisation sur les Dardanelles est pourtant une construction historiographique et nationale ancienne, et consubstantielle à la naissance de l’Etat-nation turc et de son chef historique, Mustafa Kemal.