Aleviliğin kaynakları : Abdal ve Bektaşi öğretilerinin tarihsel dönüşümü

Aleviliğin kaynakları : Abdal ve Bektaşi öğretilerinin tarihsel dönüşümü

Aleviliğin kaynakları : Abdal ve Bektaşi öğretilerinin tarihsel dönüşümü

Zeynep Oktay Uslu (Boğaziçi Üniversitesi) 

Modern Türkiye toplumunda Alevilik dinsel ve toplumsal bir kimlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Alevi inançlarının tarihiyle ilgili en temel kaynak, kendi edebi türlerine, terminolojisine,  sembolizmine ve estetik değerlerine sahip olan, “Alevi-Bektaşi Edebiyatı” adı verilen külliyattır. Hak ettiği bilimsel ilgiyi görmemiş olan bu külliyat, Anadolu ve Balkanlar’da yerel dinsel geleneklerin oluşum süreçlerini anlamamız için elzemdir. Bu konuşma, Alevi inancının bazı yönlerinin 14. ve 17. yüzyıllar arasındaki tarihsel dönüşümünü, Alevi doktrinini oluşturan gruplardan iki tanesinin, Rum Abdalları ve Bektaşilerin ürettikleri edebi eserler aracılığıyla tartışmayı hedeflemektedir. Konuşmaya konu olan çalışma, dördü aynı zamanda Bektaşi de olan 14. yüzyıl ile 17. yüzyıllar arasında yaşamış beş Rum Abdalının eserlerinin doktrin analizini içermektedir. Rum Abdallarının Bektaşiliğin içinde erime süreci 17. yüzyılda tamamlanmıştır. Çalışma kapsamına alınan eserler, Kaygusuz Abdal’ın on bir eseri ile Sadık Abdal’ın Dîvân’ı, Yemînî’nin Fazîlet-nâme’si, Şemsî’nin Deh Murg’u, Vîrânî’nin Risâle ve Dîvân’ıdır. Bu eserleri yakından incelediğimizde “Gulât” ve 12 İmam Şiiliğine ait inançların Anadolu ve Balkanlardaki Türkmen muhitinde Safevi propagandasından çok daha önce var olduğunu görürüz. Muhammed-Ali öğretisi ile On İki imam ve Ehl-i Beyt kültleri 14. yüzyıl sonunda bu gruplar arasında mevcuttur. Bunun yanı sıra, toplum yapısını ve kurallarını reddeden, dinin zahiri yorumlarının eleştirisi üzerine kurulu yaklaşımların, bu grupların ilk ortaya çıkışından itibaren abdal ve bektaşi meşrebinin önemli bir parçası olduğunu ve bu durumun 17. yüzyılda devam ettiğini söyleyebiliriz.

Sunum dili Fransızcadır.

Etkinliğinin özellikleri

Etkinliğin Tarihi 07/12/2020 6:00 pm
Kapasite Sınırsız
Kayıtlı 0
Yer

Konuşmacılar

Zeynep Oktay Uslu

Université du bosphore

Bu etkinlik için artık kayıt alınmamaktadır

Conférences en ligne

Installé dans les locaux du drogmanat du Palais de France (ancienne Ambassade de France auprès de la Sublime Porte), l'Institut français d'études anatoliennes "Georges Dumézil" a succédé en 1975 à l'institut français d'archéologie d'Istanbul fondé en 1930. À l'origine orienté vers l'histoire ancienne et l'archéologie, il a ensuite étendu ses activités à la turcologie (linguistique et histoire ottomane en particulier). Il a commencé à s'ouvrir au contemporain à la fin des années 1980, notamment avec la mise en place d'un Observatoire Urbain d'Istanbul (OUI). En 1994, l'IFEA a créé un Centre d'études caucasiennes. En 2003, ce centre s'est délocalisé à Bakou où l'IFEA possède désormais une antenne, installée au sein de l'Ambassade de France en Azerbaïdjan. En 2005 a été mis sur pied un Observatoire de la vie politique turque (OVIPOT). L'IFEA fait partie du réseau des vingt-sept instituts de recherche en sciences humaines et sociales dépendant de la Sous-Direction de la coopération scientifique, universitaire et de la recherche du Ministère des Affaires étrangères. Les études y concernent un vaste territoire, qui s'étend des confins orientaux de l'Europe aux abords de l'Asie centrale. Elles s'inscrivent dans une chronologie longue, allant de la préhistoire aux grands Empires, et de la naissance des États-nations aux redéfinitions identitaires d'aujourd'hui.C'est dire que l'IFEA offre un profil très diversifié, propice aux échanges entre disciplines : les sciences humaines et sociales (anthropologie, démographie, géographie, histoire, sociologie, science politique et économique, voire musicologie) y voisinent avec les techniques de l'archéologie et du classement et de l'analyse des textes écrits. Établissement à compétence régionale, l'Institut développe des programmes couvrant le Caucase et les Balkans.L'IFEA est présent sur le portail Persée pour ses publications archéologiques : http://www.persee.fr/collection/anatvet diffuse ses collections contemporaines sur Open Edition : http://books.openedition.org/ifeagd/ Institut Français d'Études Anatoliennes Georges Dumézil