Acem’den Rum’a Bir Bürokrat ve Tarihçi: İdris-i Bidlisi (1457-1512)

Acem’den Rum’a Bir Bürokrat ve Tarihçi: İdris-i Bidlisi (1457-1512)

Vural Genç (İstanbul Üniversitesi)

 

İdris-i Bidlîsî, modern araştırmacıların üzerinde sıkça durduğu, günümüz tarih yazımında da hafızalarda canlı kalabilen, devam edegelen bazı tarihsel tartışmaların bugün dahi merkezinde bulunan 16. yüzyıl Osmanlı dünyasının nadir figürlerinden biridir. Bidlisi, Osmanlı-Akkoyunlu, Osmanlı-Memlük ve Osmanlı-Safevi rekabetinin kıyasıya yaşandığı bir dönemde yaşadı ve 15. yy sonu ve 16. yy başında bu her dört hanedan ile de farklı nitelikte patronaj ilişkisi kurdu. Bidlisi’nin kendisi ve eserleri günümüzde dahi tarihsel bir tartışmanın odak noktasını oluşturur. İran seferinde üstlendiği rol, Safevilere yönelik bölgede izlenen siyasetteki aktif tutumu, mezhebi aidiyeti ve farklı hanedanlarla kurduğu makyavelist himaye ilişkileri bunların başında gelir. Şimdiye dek yapılan çalışmaların çoğunda kaynakları derinlikli irdelememenin doğal bir sonucu olarak genellikle içinde bulunduğu zeminden ve zamanının dinamiklerden koparılmış, romantik bakışın hâkim olduğu bir Bidlîsî tablosu çizilmiştir. Bütün bu algının sorgulanacağı ve Bidlisi’nin gerçek imajının romantik bakışlardan kurtarılacağı bu sunumda, müellife ve patronaj ilişkilerine adapte ettiği değişken zihniyetinin ürünü olan eserlerine daha farklı bir zaviyeden bakarak, II. Bayezid dönemi tarih yazımını, Osmanlı ideolojisi ve imparatorluk tasavvurunu tartışmaya, II. Bayezid ile Safeviler ve Memlükler gibi rekabet halindeki güçlü komşularının 16. yüzyılın başında bir Acem bürokratının değişken zihin dünyasında bıraktığı imajı resmetmeye çalışacağım. Bu çerçevede onun İran’daki eğitimine, içinde bulunduğu sufi ve bürokratik çevrelere, Akkoyunlu sarayındaki bürokratlık yıllarına, Osmanlı sarayındaki himaye yıllarına ve burada içinde bulunduğu kültürel ve siyasal projelere, Şah İsmail ile kurmaya çalıştığı patronaj ilişkilerine, İran ve Mısır seferindeki roller ile İstanbul’daki son yıllarına değineceğim.

Ferenc Csirkes konuşmacı olacaktır.

Sunum dili Türkçedir

Etkinliğinin özellikleri

Etkinliğin Tarihi 12/10/2020 6:00 pm
Kapasite Sınırsız
Kayıtlı 0
Yer

Konuşmacılar

Vural Genç

Associate Professor of History of Early Modern Era (Istanbul university)

Bu etkinlik için artık kayıt alınmamaktadır

Conférences en ligne

Installé dans les locaux du drogmanat du Palais de France (ancienne Ambassade de France auprès de la Sublime Porte), l'Institut français d'études anatoliennes "Georges Dumézil" a succédé en 1975 à l'institut français d'archéologie d'Istanbul fondé en 1930. À l'origine orienté vers l'histoire ancienne et l'archéologie, il a ensuite étendu ses activités à la turcologie (linguistique et histoire ottomane en particulier). Il a commencé à s'ouvrir au contemporain à la fin des années 1980, notamment avec la mise en place d'un Observatoire Urbain d'Istanbul (OUI). En 1994, l'IFEA a créé un Centre d'études caucasiennes. En 2003, ce centre s'est délocalisé à Bakou où l'IFEA possède désormais une antenne, installée au sein de l'Ambassade de France en Azerbaïdjan. En 2005 a été mis sur pied un Observatoire de la vie politique turque (OVIPOT). L'IFEA fait partie du réseau des vingt-sept instituts de recherche en sciences humaines et sociales dépendant de la Sous-Direction de la coopération scientifique, universitaire et de la recherche du Ministère des Affaires étrangères. Les études y concernent un vaste territoire, qui s'étend des confins orientaux de l'Europe aux abords de l'Asie centrale. Elles s'inscrivent dans une chronologie longue, allant de la préhistoire aux grands Empires, et de la naissance des États-nations aux redéfinitions identitaires d'aujourd'hui.C'est dire que l'IFEA offre un profil très diversifié, propice aux échanges entre disciplines : les sciences humaines et sociales (anthropologie, démographie, géographie, histoire, sociologie, science politique et économique, voire musicologie) y voisinent avec les techniques de l'archéologie et du classement et de l'analyse des textes écrits. Établissement à compétence régionale, l'Institut développe des programmes couvrant le Caucase et les Balkans.L'IFEA est présent sur le portail Persée pour ses publications archéologiques : http://www.persee.fr/collection/anatvet diffuse ses collections contemporaines sur Open Edition : http://books.openedition.org/ifeagd/ Institut Français d'Études Anatoliennes Georges Dumézil